Zadanie 1100: Zdalne Kopiowanie i Synchronizacja (SCP & Rsync)

Wstęp

Jako administrator nie pracujesz w izolacji. Musisz przenosić dane między serwerami, wdrażać aplikacje i robić backupy. W tym laboratorium opanujesz dwa kluczowe narzędzia: scp (Secure Copy) do prostych transferów oraz potężny rsync do synchronizacji i backupów.

Przygotowanie Środowiska (Setup)

Ważne: To zadanie wymaga dwóch maszyn (lub VM/kontenerów) z dostępem SSH. Jeśli pracujesz sam, możesz łączyć się do localhost, ale lepiej użyć dwóch terminali/maszyn.

Sprawdź IP: Użyj ip a, aby poznać adres zdalnej maszyny (dalej oznaczanej jako REMOTE_IP).
SSH: Upewnij się, że możesz się zalogować: ssh user@REMOTE_IP.

Dane: Na maszynie źródłowej wygeneruj dane:

mkdir -p lab_transfer/dane
cd lab_transfer
# Tworzymy duży plik (100MB) do testów prędkości
dd if=/dev/urandom of=dane/bigfile.dat bs=1M count=100
# Kilka mniejszych plików
touch dane/plik{1..5}.txt

Część 1: SCP (Secure Copy) - Szybkie Kopiowanie

Zadanie 1: Wysyłanie (Push)

Wyślij plik dane/bigfile.dat na serwer zdalny.

scp dane/bigfile.dat user@REMOTE_IP:/home/user/

Składnia: scp CO GDZIE.

Zadanie 2: Pobieranie (Pull)

Pobierz ten sam plik z serwera, ale zapisz go jako bigfile_back.dat.

scp user@REMOTE_IP:/home/user/bigfile.dat ./bigfile_back.dat

Zadanie 3: Kopiowanie Katalogu (-r)

Spróbuj wysłać katalog dane. Zobaczysz błąd. Użyj flagi -r (recursive).

scp -r dane user@REMOTE_IP:/tmp/

Zadanie 4: Zachowanie Atrybutów (-p)

SCP domyślnie zmienia datę modyfikacji na "teraz". Aby zachować oryginał, użyj -p (preserve).

scp -p dane/plik1.txt user@REMOTE_IP:/tmp/

Zadanie 5: Debugowanie (-v)

Jeśli połączenie wisi, użyj -v (verbose), by widzieć komunikaty SSH.

scp -v dane/plik1.txt user@REMOTE_IP:/tmp/

[!IMPORTANT] Commit 1: Opanowanie SCP.

Część 2: Rsync - Wstęp do Synchronizacji

rsync jest mądrzejszy niż scp. Przesyła tylko różnice (delta transfer).

Zadanie 6: Pierwsze starcie (-a)

Skopiuj katalog dane używając rsync.

rsync -av dane user@REMOTE_IP:/tmp/rsync_test

Flaga -a (archive) to "szwajcarski scyzoryk" - włącza rekurencję i zachowuje uprawnienia.

Zadanie 7: Pułapka "Trailing Slash"

To najważniejsza rzecz w rsync!

rsync -a dane cel/ -> stworzy cel/dane/...
rsync -a dane/ cel/ -> stworzy cel/... (zawartość katalogu) Przetestuj obie wersje.

Zadanie 8: Delta Transfer

Uruchom komendę z Zadania 6 ponownie. Zauważ, że skończy się natychmiast. Rsync nic nie wysłał, bo pliki są identyczne. To oszczędza łącze!

Zadanie 9: Wizualizacja Postępu (-P)

Przy dużych plikach chcemy widzieć pasek postępu.

rsync -avP dane/bigfile.dat user@REMOTE_IP:/tmp/

(Flaga -P to skrót od --progress i --partial).

Zadanie 10: Kompresja (-z)

Przydaje się przy wolnym internecie i plikach tekstowych (logi, SQL).

rsync -avz dane user@REMOTE_IP:/tmp/

[!IMPORTANT] Commit 2: Podstawy Rsync.

Część 3: Zaawansowany Mirroring

Zadanie 11: Pełny Mirror (--delete)

Usuń plik lokalnie. Uruchom rsync. Plik zdalnie nadal jest. Aby zdalna kopia była identyczna (usuwała to, czego nie ma u źródła), użyj --delete.

rm dane/plik1.txt
rsync -av --delete dane/ user@REMOTE_IP:/tmp/rsync_test/

Ostrożnie! To kasuje dane!

Zadanie 12: Dry Run (-n)

Zanim użyjesz --delete, sprawdź co się stanie.

rsync -av --delete -n dane/ user@REMOTE_IP:/tmp/rsync_test/

(Wymaga przywrócenia pliku z poprzedniego kroku, by coś pokazało).

Zadanie 13: Wykluczanie (--exclude)

Nie chcemy kopiować śmieci.

touch dane/smiec.tmp
rsync -av --exclude='*.tmp' dane/ user@REMOTE_IP:/tmp/rsync_test/

Zadanie 14: Inny Port SSH (-e)

Jeśli SSH działa na porcie 2222:

rsync -av -e 'ssh -p 2222' dane/ user@REMOTE_IP:/tmp/

Zadanie 15: Limit Pasma (--bwlimit)

Nie "zapychaj" sieci w firmie. Ustaw limit na 100KB/s.

rsync -avP --bwlimit=100 dane/bigfile.dat user@REMOTE_IP:/tmp/

[!IMPORTANT] Commit 3: Zaawansowane zarządzanie lustrem.

Część 4: Scenariusze Awaryjne i Automatyzacja

Zadanie 16: Wznawianie Transferu

Zacznij wysyłać bigfile.dat. Przerwij Ctrl+C w połowie. Wznów transfer. Dzięki -P (lub --partial), rsync dokończy plik zamiast zaczynać od nowa.

Zadanie 17: Backup z Wersjonowaniem

Zamiast nadpisywać zmieniony plik, przesuń starą wersję do folderu backupu.

rsync -av --backup --backup-dir=../old_versions dane/ user@REMOTE_IP:/tmp/rsync_test/

Zadanie 18: Klucze SSH (Bez Hasła)

Aby rsync działał w skryptach (cron), nie może pytać o hasło.

ssh-keygen -t ed25519
ssh-copy-id user@REMOTE_IP

Teraz rsync pójdzie bez hasła.

Zadanie 19: Różnice w zawartości (-c)

Domyślnie rsync patrzy na datę i rozmiar. Jeśli chcesz sprawdzić sumy kontrolne (wolniejsze, ale pewniejsze):

rsync -avc dane/ user@REMOTE_IP:/tmp/rsync_test/

Zadanie 20: Kopiowanie lokalne

Rsync świetnie nadaje się też do kopiowania dysk-dysk (zamiast cp), bo ma pasek postępu i wznawianie.

rsync -avP dane/ /mnt/usb_drive/backup/

[!IMPORTANT] Commit 4: Scenariusze automatyzacji.

Git Help

git add .
git commit -m "Linux Zadanie 1100: Kopia i Sync"