Porównanie Usług Systemowych

LINUX
Priorytet: Normalny Szkic

Zadanie 20: Usługi i Demony – Linux vs Windows

Wstęp

W świecie systemów operacyjnych to, co w Windows nazywamy Usługami (Services), w Linuxie często określamy mianem Demonów (Daemons). Są to programy działające w tle, oczekujące na zapytania lub wykonujące cykliczne zadania.

W tym zadaniu nauczysz się identyfikować, co "chodzi" na Twoim serwerze oraz stworzysz profesjonalną dokumentację porównującą te technologie z ekosystemem Windows. To wiedza niezbędna dla każdego administratora, który pracuje w środowisku mieszanym (hybrid environment).

Część 1: Detektyw Systemowy

Zadanie 1: Kto tam? (Lista usług)

Twoim pierwszym celem jest sprawdzenie, jakie usługi są aktywne w Twoim systemie. Użyjemy do tego nowoczesnego systemctl.

  1. Wylistuj wszystkie aktywne jednostki typu 'service':
    systemctl list-units --type=service --state=running
    
  2. Spróbuj też starszej metody, która czasem pokazuje więcej skryptów startowych:
    service --status-all
    
    (Plus + oznacza uruchomioną usługę, minus - zatrzymaną)

Zadanie 2: Nasłuchiwanie (Otwarte porty)

Usługa sieciowa musi "słuchać" na jakimś porcie. Sprawdźmy, co jest otwarte.

  1. Użyj komendy ss (Socket Statistics) lub netstat, aby zobaczyć nasłuchujące porty TCP i UDP:
    sudo ss -tuln
    # t - TCP, u - UDP, l - listening, n - numerycznie (zamiast nazw usług)
    
  2. Porównaj to z listą procesów, aby zobaczyć jaki program otwiera dany port:
    sudo ss -tulnp
    

[!IMPORTANT] Commit 1: Analiza usług systemowych.


Część 2: Raport Porównawczy

Zadanie 3: Utworzenie pliku raportu

Stwórz plik uslugi.md. Będzie to Twój dokument odniesienia "ściąga".

Zadanie 4: Tabela Porównawcza

W pliku uslugi.md stwórz tabelę w formacie Markdown. Twoim zadaniem jest znalezienie uruchomionych usług w Linuxie (lub popularnych usług, których mógłbyś używać) i znalezienie ich odpowiedników w systemie Windows.

Tabela powinna zawierać następujące kolumny:

  1. Potoczna nazwa / Kategoria (np. Serwer WWW, Udostępnianie plików)
  2. Usługa Linux (nazwa demona/pakietu)
  3. Usługa Windows (odpowiednik systemowy lub funkcja)
  4. Domyślny Port (jeśli dotyczy)
  5. Krótki Opis

Wymagane pozycje do uzupełnienia w tabeli:

  • SSH vs ...? (Czy Windows ma wbudowanego klienta/serwer?)
  • WinRM (Zdalne zarządzanie Windows) vs ...?
  • Telnet (Starszy terminal) vs ...?
  • RDP (Pulpit Zdalny) vs ...?
  • Apache/Nginx (WWW) vs ...?
  • FTP (Transfer plików) vs ...?
  • SMB/Samba (Pliki Windows) vs ...?
  • NFS (Pliki Unix) vs ...?
  • Active Directory (Katalog) vs ...?
  • Poczta (SMTP/IMAP) vs ...?
  • Cron (Harmonogram) vs ...?
  • BIND (DNS) vs ...?
  • DHCP (Adresacja IP) vs ...?
  • NTP (Czas sieciowy) vs ...?
  • CUPS (Drukarki) vs ...?
  • Zapora sieciowa (Firewall) vs ...?
  • Dzienniki zdarzeń (Logs) vs ...?
  • SNMP (Zarządzanie siecią) vs ...?
  • Aktualizacje systemu vs ...?

Wzór tabeli do wklejenia:

| Kategoria     | Linux (Damon)   | Windows (Usługa) | Port | Opis                                             |
| :------------ | :-------------- | :--------------- | :--- | :----------------------------------------------- |
| Zdalny dostęp | sshd (OpenSSH)  | ...              | 22   | Umożliwia zdalną administrację wierszem poleceń. |
| Serwer WWW    | apache2 / nginx | ...              | ...  | Serwuje strony internetowe.                      |
| ...           | ...             | ...              | ...  | ...                                              |

Zadanie 5: Weryfikacja wiedzy

Uzupełnij brakujące pola (tam gdzie są kropki). Możesz korzystać z internetu. Zastanów się:

  • Czy Windows ma wbudowany serwer SSH? (Spoiler: Nowe wersje mają!)
  • Jak w Windowsie nazywa się usługa planowania zadań (odpowiednik Crona)?

[!IMPORTANT] Commit 2: Stworzenie tabeli porównawczej usług.