Porównanie Usług Systemowych
Zadanie 20: Usługi i Demony – Linux vs Windows
Wstęp
W świecie systemów operacyjnych to, co w Windows nazywamy Usługami (Services), w Linuxie często określamy mianem Demonów (Daemons). Są to programy działające w tle, oczekujące na zapytania lub wykonujące cykliczne zadania.
W tym zadaniu nauczysz się identyfikować, co "chodzi" na Twoim serwerze oraz stworzysz profesjonalną dokumentację porównującą te technologie z ekosystemem Windows. To wiedza niezbędna dla każdego administratora, który pracuje w środowisku mieszanym (hybrid environment).
Część 1: Detektyw Systemowy
Zadanie 1: Kto tam? (Lista usług)
Twoim pierwszym celem jest sprawdzenie, jakie usługi są aktywne w Twoim systemie. Użyjemy do tego nowoczesnego systemctl.
- Wylistuj wszystkie aktywne jednostki typu 'service':
systemctl list-units --type=service --state=running - Spróbuj też starszej metody, która czasem pokazuje więcej skryptów startowych:
(Plusservice --status-all+oznacza uruchomioną usługę, minus-zatrzymaną)
Zadanie 2: Nasłuchiwanie (Otwarte porty)
Usługa sieciowa musi "słuchać" na jakimś porcie. Sprawdźmy, co jest otwarte.
- Użyj komendy
ss(Socket Statistics) lubnetstat, aby zobaczyć nasłuchujące porty TCP i UDP:sudo ss -tuln # t - TCP, u - UDP, l - listening, n - numerycznie (zamiast nazw usług) - Porównaj to z listą procesów, aby zobaczyć jaki program otwiera dany port:
sudo ss -tulnp
[!IMPORTANT] Commit 1: Analiza usług systemowych.
Część 2: Raport Porównawczy
Zadanie 3: Utworzenie pliku raportu
Stwórz plik uslugi.md. Będzie to Twój dokument odniesienia "ściąga".
Zadanie 4: Tabela Porównawcza
W pliku uslugi.md stwórz tabelę w formacie Markdown.
Twoim zadaniem jest znalezienie uruchomionych usług w Linuxie (lub popularnych usług, których mógłbyś używać) i znalezienie ich odpowiedników w systemie Windows.
Tabela powinna zawierać następujące kolumny:
- Potoczna nazwa / Kategoria (np. Serwer WWW, Udostępnianie plików)
- Usługa Linux (nazwa demona/pakietu)
- Usługa Windows (odpowiednik systemowy lub funkcja)
- Domyślny Port (jeśli dotyczy)
- Krótki Opis
Wymagane pozycje do uzupełnienia w tabeli:
- SSH vs ...? (Czy Windows ma wbudowanego klienta/serwer?)
- WinRM (Zdalne zarządzanie Windows) vs ...?
- Telnet (Starszy terminal) vs ...?
- RDP (Pulpit Zdalny) vs ...?
- Apache/Nginx (WWW) vs ...?
- FTP (Transfer plików) vs ...?
- SMB/Samba (Pliki Windows) vs ...?
- NFS (Pliki Unix) vs ...?
- Active Directory (Katalog) vs ...?
- Poczta (SMTP/IMAP) vs ...?
- Cron (Harmonogram) vs ...?
- BIND (DNS) vs ...?
- DHCP (Adresacja IP) vs ...?
- NTP (Czas sieciowy) vs ...?
- CUPS (Drukarki) vs ...?
- Zapora sieciowa (Firewall) vs ...?
- Dzienniki zdarzeń (Logs) vs ...?
- SNMP (Zarządzanie siecią) vs ...?
- Aktualizacje systemu vs ...?
Wzór tabeli do wklejenia:
| Kategoria | Linux (Damon) | Windows (Usługa) | Port | Opis |
| :------------ | :-------------- | :--------------- | :--- | :----------------------------------------------- |
| Zdalny dostęp | sshd (OpenSSH) | ... | 22 | Umożliwia zdalną administrację wierszem poleceń. |
| Serwer WWW | apache2 / nginx | ... | ... | Serwuje strony internetowe. |
| ... | ... | ... | ... | ... |
Zadanie 5: Weryfikacja wiedzy
Uzupełnij brakujące pola (tam gdzie są kropki). Możesz korzystać z internetu. Zastanów się:
- Czy Windows ma wbudowany serwer SSH? (Spoiler: Nowe wersje mają!)
- Jak w Windowsie nazywa się usługa planowania zadań (odpowiednik Crona)?
[!IMPORTANT] Commit 2: Stworzenie tabeli porównawczej usług.